۲۲ شهریور ۱۴۰۵
راهنمای فنی فرآوری سنگ: پولیش، مات، اسکرچ و لینیل
فهرست مطالب
۱ معرفی و هدف سند.......................................................................................................... 1
۲ فرآوریهای کلاسیک: پولیش و مات (هوند)........................................................................ 1
۳ فرآوریهای مدرن: اسکرچ و لینیل...................................................................................... 1
۴ جدول مقایسهای چهار فرآوری............................................................................................ 1
۵ معیار انتخاب پروژه و کنترل کیفیت................................................................................... 1
۶ مشاوره فنی سبلان استون................................................................................................ 1


تفاوت اساسی اسکرچ و لینیل در «نحوه ایجاد بافت» و «نظم هندسی» آنها است و این تفکیک در توصیف محصول و کنترل کیفیت اهمیت مستقیم دارد.
فرآوری اسکرچ (Scratch) یک فرآوری مکانیکی و مهندسیشده است: با ابزارهای تخصصی، شیارهای ریز، کمعمق و موازی در راستای هم روی سطح سنگ ایجاد میشود و بافتی نسبتاً زبر حاصل میگردد. الگوی شیارها منظم، جهتدار و تابع تنظیمات دستگاه است و بسته به نیاز پروژه، عمق و فاصله شیارها قابل تنظیم است. اجرای اسکرچ رنگ سنگ را چند درجه روشنتر میکند (مثلاً گرانیت مشکی پس از اسکراچ به رنگ طوسی نزدیک میشود) و به دلیل ایجاد الگوی منظم، عیوب و ناهماهنگیهای رنگی سنگ را پنهان میکند. این پرداخت روی سنگهایی با مقاومت کافی قابل اجراست، از جمله سنگ چینی (الیگودرز، نیریز، لایبید)، گرانیت (مشکی نطنز، نهبندان، خرمدره)، ترامیت کردستان و مرمریت. شیارهای خطی در برابر نور خورشید سایههای منظمی ایجاد میکنند که در معماری مدرن برای کنترل بازتاب و ایجاد پرسپکتیو استفاده میشود. نکته اجرایی مهم: زبری سطح اسکرچ در فضای باز ممکن است در برابر شرایط جوی مشکلساز شود؛ کاربرد آن روی تراورتن بیشتر به طراحی داخلی و دیوارپوش محدود میماند.

فرآوری لینیل (Linen/Leathered) با برسهای الماسی یا لقمههای چرمی انجام میشود. برسها بخشهای نرمتر سنگ را میسایند و بخشهای سختتر باقی میمانند؛ بنابراین ماهیت بافت، نامنظم و ارگانیک است — خراشهای ریز و نامنظم (نه شیارهای موازی و هندسی) — که لبههای تیز آن گرفته شده و حس لمسی مخملگونهای شبیه چرم دباغیشده میدهد. در برخی اجراها سطح ابتدا اسیدشور میشود و ناهمواریهای میلیمتری نرم با لایهای نسبتاً براق همراه است. مزیت فنی این پرداخت، مقاومت قابل قبول در برابر لک (نسبت به سندبلاست با تخلخل درشت)، اصطکاک بالا و استتار خط و خشهای آتی است. لینیل برای کفسازی محیطهای پرتردد، پلههای بیرونی، کنار استخر، پیادهراه و کانتر آشپزخانه انتخاب مناسبی است و برای سنگهایی با رگههای برجسته، عمق بصری رگهها را بدون براقیت آینهای نشان میدهد.

|
شاخص |
پولیش |
مات (هوند) |
اسکرچ |
لینیل (چرمی) |
|
بافت سطح |
آینهای، کاملاً صیقلی |
صاف و یکنواخت، بدون درخشش |
شیارهای موازی منظم |
خراشهای نامنظم نرم |
|
بازتاب نور |
حداکثر |
حداقل |
کم، سایهدار |
بسیار کم، پخششده |
|
مقاومت به خط و خش |
پایین (خراشها مشهود است) |
بالا (خراشها پنهان میشود) |
بالا |
بالا |
|
لغزندگی |
زیاد (نامناسب برای کف خیس و فضای باز) |
کم |
کم |
کم |
|
تخلخل و جذب آلودگی |
بسیار کم (سطح بسته) |
متوسط تا زیاد (نیاز به پوشش محافظ) |
متوسط |
متوسط، مقاومت به لک نسبتاً خوب |
|
اثر بر رنگ سنگ |
تقویت کنتراست و رگهها |
روشنتر شدن چند درجه |
روشنتر شدن چند درجه |
حفظ و عمقدهی رنگ طبیعی |
|
کاربرد اصلی |
کف و دیوار داخلی، جزئیات معماری |
بدنه اصلی نما، فضاهای پرتردد |
بافت بصری نما، جلوگیری از لغزش |
کفسازی پرتردد، نماهای مینیمال |